مرکز راه‌کارهای اطلاعاتی هوشمند
Intelligent Information Solutions Center

دانشگاه صنعتی شریف
فا | en
صفحه اصلی   >   پروژه‌ها و خدمات   >   برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات (ITMP)

برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات (ITMP)

معرفی خدمات برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات (ITMP)

برنامه‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات برای هر سازمان، سندی است كه معماری سازمان را در پرتو ملاحظات راهبردی مانند ماموریت، اهداف و اولویت­‌های سازمان تعیین كرده و برنامه اجرایی لازم برای دستیابی به سیستم­‌ها و پایگاه‌های اطلاعاتی را در سطح سازمان تعیین می‌كند. تغییر نگرش سازمان نسبت به نقش فناوری اطلاعات و جایگاه مدیریتی و حاکمیتی آن، نیاز به بهینه‏‌سازی و ساماندهی کلیه لایه‏‌های سازمان شامل کسب‏‌وکار، اطلاعات، سیستم‏‌های اطلاعاتی، زیرساخت و فناوری جهت هم‏‌سوسازی بخش کسب‏‌وکار با فناوری اطلاعات، جلوگیری از جزیره‌ای شدن سیستم‌ها و تولید اطلاعات زائد، ارتقا یا تولید نظام‏ها و سیستم‌های جدید و آماده كردن بستر فناوری اطلاعات در سازمان، تسهیل تعاملات درون‌سازمانی و برون‌سازمانی وكاهش هزینه‌های ناشی از در ارتباط نبودن بخش‏‌های سازمان با ایجاد نگاه یکپارچه در تمامی لایه‏‌های سازمان سبب شده است سازمان در جهت برنامه­‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات برای خود برآید.

در حال حاضر رویكرد غالب برای تدوین برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات رویكرد معماری سازمانی یا معماری فناوری اطلاعات است.

در همین راستا مرکز راهکارهای اطلاعاتی هوشمند شریف با همکاری شرکت دانش‏‌افزار نارون شریف و با برخورداری از نیروهای مجرب در تمامی حوزه­‌های مرتبط با معماری سازمانی اعم از کسب­‌وکار، اطلاعات و داده، سیستم­‌های اطلاعاتی و زیرساخت اطلاعاتی اقدام به انجام پروژه در این زمینه نموده است.

انجام برنامه­‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات برای سازمان­‌ها سبب دستیابی به نتایج ذیل می­‌گردد:

  • ایجاد توصیفی دقیق از وضعیت موجود سازمان با محوریت فناوری اطلاعات
  • ارائه چشم‌اندازی روشن از وضعیت مطلوب سازمان با محوریت فناوری اطلاعات
  • ارائه طرح انتقالی جهت حركت از وضع موجود به وضع مطلوب
  • تسهیل تصمیم‌گیری‌ها
  • فراهم شدن امكان تحلیل و ارزیابی سازمان
  • امكان برنامه‌ریزی‌های مالی، انسانی، آموزشی، تجهیزات و غیره
  • فراهم‌سازی ابزارهای لازم جهت مدیریت تغییر
  • كنترل مناسب سرمایه‌گذاری در حوزه فناوری اطلاعات

روند اجرای پروژه

مرکز راهکارهای اطلاعاتی هوشمند دانشگاه صنعتی شریف با بهره­‌گیری از متخصصین خود در هریک از لایه­‌های معماری سازمانی اعم از کسب­‌وکار، اطلاعات و داده، سیستم­‌های اطلاعاتی و زیرساخت ارتباطی بهره برده و وضعیت موجود هریک از این لایه­‌ها را در سازمان مزبور مورد بررسی و پایش قرار می­‌دهد. سپس بر اساس اطلاعات جمع­‌آوری شده از وضعیت موجود سازمان و با توجه به برنامه­‌ریزی راهبردی که در حوزه فناوری اطلاعات برای سازمان به­‌انجام می­‌رساند، به­‌طور اختصاصی عمل نموده و وضعیت مطلوب هریک از لایه‌های معماری سازمانی را به تصویر می­‌کشد. برنامه­‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات در واقع پلی میان وضع موجود و مطلوب بنا می‌کند که تنها با گذشتن از این پل می­‌توان از صحت معماری مطلوب تدوین شده اطمینان حاصل نمود. در برنامه­‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات برای هر سازمان مولفه­‌های راهبردی مانند چشم­‌انداز، ماموریت، اهداف و راهبردهای فناوری اطلاعات مشخص می­‌شود. جهت تدوین این مولفه­‌ها تحلیل­‌هایی مانند تحلیل SWOT (قوت­‌ها، ضعف­‌ها، فرصت­‌ها و تهدیدها)، مطالعات ترازیابی و تحلیل اسناد فرادستی صورت می­‌پذیرد.

در راستای تحقق معماری مطلوب ترسیم شده نیز طرح­‌ها و پروژه­‌هایی تعریف می­‌گردد تا شکاف میان وضعیت موجود و مطلوب سازمان را برطرف نماید. متخصصین مرکز راهکارهای اطلاعاتی هوشمند دانشگاه صنعتی شریف در تمامی فازهای انجام پروژه با ذینفعان طرح به ویژه سازمان کارفرما تعامل کاملی دارند تا یکپارچگی مورد نیاز جهت تدوین معماری سازمانی ایجاد گردد. همچنین این مرکز از متدولوژی­‌ها و چارچوب­‌های مناسب معماری سازمانی به فراخور نیاز سازمان جهت تدوین برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات بهره می­‌برد. برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات در چهار فاز تدوین می­‌گردد. این فازها عبارتند از:

  • فاز اول: شناسایی و تحلیل وضعیت موجود
  • فاز دوم: برنامه راهبردی فناوری اطلاعات
  • فاز سوم: معماری وضعیت مطلوب
  • فاز چهارم: برنامه عملیاتی و اجرایی

بررسی معماری کسب­‌وکار سازمان

  • در این معماری کلیه مولفه‌­های کسب­‌وکاری سازمان اعم از ماموریت، اهداف، ساختار سازمانی، ارتباط با ذینفعان و فرآیندهای کسب‌وکاری مورد بررسی قرار می­‌گیرد، مشکلات مربوط به هریک از این مولفه­‌ها شناسایی شده و پیشنهاداتی جهت بهبود آن­ها با توجه چشم­‌انداز، ماموریت، اهداف و راهبردهای فناوری اطلاعاتی که برای سازمان ترسیم می­‌شود، ارائه می­‌گردد. متخصصین معماری کسب­‌وکار در تمامی مراحل شناخت، تحلیل و ارائه راهکار با سازمان مورد نظر در تعامل بوده و از شناخت شرح وظایف سازمان
  • شناخت ذینفعان خارجی، نحوه تعامل آن­ها با سازمان، تحلیل و طبقه­‌بندی ذینفعان با توجه به میزان اهمیت آن­ها برای سازمان و ارائه پیشنهاداتی در راستای بهبود روابط
  • شناسایی فرآیندهای وضعیت موجود سازمانی، تحلیل انطباق آن­ها با ماموریت، اهداف و وظایف سازمانی با استفاده از ماتریس­‌های تحلیل شکاف
  • ارائه پیشنهادات بهبود وضعیت مولفه­‌های کسب­‌وکاری با تعامل با سازمان، استفاده از تحلیل شکاف­‌های صورت پذیرفته و استفاده از مدل­‌های مرجع به­‌عنوان الگو
  • تعریف طرح­‌ها و پروژه­‌هایی در راستای تحقق وضعیت بهینه و مطلوب ترسیم شده
  • تعامل با سایر متخصصین معماری اطلاعات و داده، سیستم­‌های اطلاعاتی و زیرساخت ارتباطی جهت برقراری یکپارچگی در معماری ترسیم شده

مدل­‌های مرجع و چارچوب متناسب سازمان استفاده می­‌نماید. عموما فعالیت­‌های ذیل در بررسی معماری کسب­‌وکار سازمان صورت می‌پذیرد:

شناخت چشم­‌انداز، ماموریت، اهداف و راهبردهای کسب­‌وکاری سازمان

بررسی معماری اطلاعات و داده

در این معماری، اطلاعات و داده­‌های کلان سازمان با توجه به جریانات کاری شناخته شده در معماری کسب­‌وکار و همچنین ارتباط و تعاملی که میان سیستم­‌های اطلاعاتی در معماری سیستم­‌های اطلاعاتی وجود دارد مورد بررسی و استخراج قرار می­‌گیرد و پیشنهاداتی جهت بهبود آن­‌ها با توجه چشم­‌انداز، ماموریت، اهداف و راهبردهای فناوری اطلاعاتی که برای سازمان ترسیم می­‌شود، ارائه می­‌گردد. متخصصین معماری اطلاعات و داده در تمامی مراحل شناخت، تحلیل و ارائه راهکار با سازمان مورد نظر در تعامل بوده و از مدل­‌های مرجع و چارچوب متناسب سازمان استفاده می­‌نماید. عموما فعالیت­‌های ذیل در بررسی معماری اطلاعات و داده سازمان صورت می­‌پذیرد:

  • شناسایی موجودیت­‌های اطلاعاتی وضعیت موجود سازمان با توجه جریانات کاری سازمان
  • تحلیل انطباق میان موجودیت­‌های اطلاعاتی شناخته شده با فرآیندهای وضعیت موجود و مطلوب پیشنهادی
  • ارائه پیشنهادات بهبود وضعیت معماری اطلاعات و داده با تعامل با سازمان، استفاده از تحلیل شکاف­‌های صورت پذیرفته و استفاده از مدل­‌های مرجع به­‌عنوان الگو
  • ترسیم ارتباطات میان موجودیت­‌های اطلاعاتی و بررسی موجودیت­‌ها از منظرهای مختلف
  • تعریف طرح­‌ها و پروژه­‌هایی در راستای تحقق وضعیت بهینه و مطلوب ترسیم شده
  • تعامل با سایر متخصصین معماری کسب­‌وکار، سیستم­‌های اطلاعاتی و زیرساخت ارتباطی جهت برقراری یکپارچگی در معماری ترسیم شده

بررسی معماری سیستم‌های اطلاعاتی

در این معماری، اطلاعات مرتبط با سیستم­‌های اطلاعاتی سازمان با توجه به شناسنامه­‌های طراحی شده استخراج می­‌گردند. اطلاعات سیستم­‌ها بر اساس تکنولوژی توسعه، متدولوژی توسعه، قابلیت یکپارچگی، خصوصیات کیفی، دسترسی به مستندات فنی، رضایت‌مندی کاربران و قابلیت نگهداشت و توسعه مورد بررسی و ارزیابی قرار می­‌گیرند و مشکلات مربوط به آن­‌ها با توجه به هریک از منظرهای مطرح شده شناسایی می­‌گردد.

در راستای بهبود وضعیت موجود معماری سیستم­‌های اطلاعاتی شناسایی شده، پیشنهاداتی جهت بهبود آن­‌ها با توجه چشم­‌انداز، ماموریت، اهداف و راهبردهای فناوری اطلاعاتی که برای سازمان ترسیم می­‌شود، ارائه می­‌گردد. متخصصین معماری سیستم­‌های اطلاعات در تمامی مراحل شناخت، تحلیل و ارائه راهکار با سازمان مورد نظر در تعامل بوده و از مدل­‌های مرجع و چارچوب متناسب سازمان استفاده می‌نماید. عموما فعالیت­‌های ذیل در بررسی معماری سیستم­‌های اطلاعاتی سازمان صورت می­‌پذیرد:

  • شناسایی سیستم­‌های اطلاعاتی سازمان تحلیل و ترسیم توپولوژی و ارتباط میان سیستم­‌های اطلاعاتی موجود
  • تحلیل انطباق میان سیستم­‌های اطلاعاتی وضعیت موجود با لایه­‌های معماری پیشین با استفاده از ماتریس­‌های تحلیل شکاف
  • ارائه پیشنهادات بهبود وضعیت سیستم­‌های اطلاعاتی با تعامل با سازمان، استفاده از تحلیل شکاف­‌های صورت پذیرفته و استفاده از مدل­‌های مرجع به­‌عنوان الگو
  • ترسیم توپولوژی و ارتباطات میان سیستم­‌های اطلاعاتی در وضعیت مطلوب پیشنهادی
  • تعریف طرح­‌ها و پروژه­‌هایی در راستای تحقق وضعیت بهینه و مطلوب ترسیم شده
  • تعامل با سایر متخصصین معماری کسب­‌وکار، اطلاعات و داده و زیرساخت ارتباطی جهت برقراری یکپارچگی در معماری ترسیم شده

بررسی معماری زیرساخت ارتباطی

در این معماری، اطلاعات مرتبط با شبکه­‌های ارتباطی سازمان، امنیت اطلاعاتی موجود، مرکز داده و نحوه مدیریت و نگهداری زیرساخت ارتباطی استخراج و تحلیل می­‌گردند و پیشنهاداتی نیز جهت بهبود آن­‌ها با توجه چشم­‌انداز، ماموریت، اهداف و راهبردهای فناوری اطلاعاتی که برای سازمان ترسیم می­‌شود، ارائه می­‌گردد. متخصصین معماری زیرساخت ارتباطی در تمامی مراحل شناخت، تحلیل و ارائه راهکار با سازمان مورد نظر در تعامل بوده و از مدل­‌های مرجع و چارچوب ­ متناسب سازمان استفاده می­‌نماید. عموما فعالیت­‌های ذیل در بررسی معماری زیرساخت ارتباطی سازمان صورت می­‌پذیرد:

  • شناسایی و تحلیل شبکه گسترده، شبکه محلی، ایستگاه­‌های کاری و سخت­‌افزاری و سرویس­‌های شبکه سازمان و بررسی چالش­‌های آن‌ها
  • شناسایی و تحلیل زیرساخت امنیتی، طرح­‌های امنیتی و چالش­‌های پیش روی حوزه امنیت
  • شناسایی و تحلیل زیرساخت فیزیکی مرکز داده و نحوه مدیریت و نگهداری زیرساخت ارتباطی و همچنین بررسی چالش­‌های آن­‌ها
  • ارائه پیشنهادات بهبود وضعیت زیرساخت ارتباطی با تعامل با سازمان، استفاده از تحلیل­‌های صورت پذیرفته و استفاده از مدل­‌های مرجع به­‌عنوان الگو
  • تعریف طرح­‌ها و پروژه­‌هایی در راستای تحقق وضعیت بهینه و مطلوب ترسیم شده
  • تعامل با سایر متخصصین معماری کسب­‌وکار، اطلاعات و داده و سیستم­‌های اطلاعاتی جهت برقراری یکپارچگی در معماری ترسیم شده

 

برخی از نمونه پروژ‌های اجرا شده

مرکز راه‌کارهای اطلاعاتی هوشمند دانشگاه صنعتی شریف در راستای ارائه خدمات برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات، پروژه‌های موفق متعددی را برای سازمان‌های وسیع و مادر کشور اجرا کرده، از جمله:

  • پروژه برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات شرکت حمل­‌ونقل ریلی رجاء: این پروژه در طی سال­‌های 94-93 به انجام رسید.
  • پروژه برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات سازمان تامین اجتماعی: این پروژه در طی سال­‌های 93-92 به انجام رسید.
  • پروژه برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات شرکت توزیع نیروی برق استان البرز: این پروژه در طی سال­‌های 93-92 به انجام رسید.
  • پروژه برنامه جامع راهبردی فناوری اطلاعات خانه­‌های فناوری اطلاعات محله­‌های شهر تهران: این پروژه در طی سال­‌های 93-92 به انجام رسید.